شاید فکر کنید که باکتریها همیشه باعث بیماری میشوند، اما باید بگوییم که باکتریهای مفید پروبیوتیک نه تنها برای کودکان مضر نیستند، بلکه به سلامت آنها کمک میکنند! پروبیوتیکها باکتریهای خوبی هستند که برای تقویت سیستم ایمنی و بهبود عملکرد دستگاه گوارش کودکان بسیار مفیدند. اگر کودکان شما دچار نفخ، اسهال، یبوست یا مشکلات گوارشی دیگر هستند، بهتر است پروبیوتیکها را به رژیم غذایی آنها اضافه کنید. برای کودکان بدغذا یا کوچکتر هم میتوانید از مکملهای پروبیوتیک به شکل قطره، شربت یا ساشه استفاده کنید.
پروبیوتیک چیست؟ پروبیوتیکها میکروارگانیسمهای زندهای هستند که اگر به مقدار مناسب مصرف شوند، میتوانند به حفظ تعادل فلور روده، تقویت سیستم ایمنی و بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کنند. این ترکیبات در برخی از مواد غذایی تخمیری و مکملهای دارویی یافت میشوند و اثر آنها به نوع سویه و دوز مصرف بستگی دارد. معمولاً مصرف پروبیوتیکها بیخطر است، اما ممکن است در برخی افراد بهطور موقت باعث نفخ، گاز، دلپیچه یا تغییر در اجابت مزاج شود.
پروبیوتیکها چه فوایدی برای کودکان دارند؟ هنوز خیلی از والدین نمیدانند پروبیوتیکها چه هستند و چقدر برای رژیم غذایی کودکان مهماند. این باکتریهای مفید به طور طبیعی در بدن ما وجود دارند و فلور میکروبی طبیعی بدن را تشکیل میدهند. اگر به دلیل بیماری، ضعف سیستم ایمنی یا بدغذایی، تعادل این فلور میکروبی به هم بخورد، کودکان ممکن است دچار بیماریهای گوارشی شوند. به همین خاطر، حفظ این تعادل میکروبی در بدن کودکان بسیار مهم است.
از فواید پروبیوتیک برای کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جلوگیری از بروز انواع آلرژیهای فصلی، تنفسی (آسم)، پوستی و غذایی
- پیشگیری و درمان انواع اسهال ویروسی، باکتریایی، مسافرتی و ناشی از آنتیبیوتیک
- جلوگیری از ابتلا به بیماریهای خودایمنی
- تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت در برابر آنفولانزای فصلی
- کاهش التهاب لثه ناشی از دندان درآوردن
- جلوگیری از خشکی پوست و اگزما
- کاهش کولیک و زمان گریه ناشی از آن
- کمک به درمان دردهای شکمی و مشکلات روده
- درمان یبوست
- بهبود رفلاکس معده و هضم غذا
از چه سنی میتوان پروبیوتیک مصرف کرد؟ توجه داشته باشید که مصرف پروبیوتیک برای کودکان از 6 ماه به بعد مجاز است و باید زیر نظر پزشک باشد. برای نوزادان زیر 6 ماه مصرف پروبیوتیک ممنوع است، مگر اینکه پزشک تجویز کند. در بخشهای بعدی، مهمترین فواید پروبیوتیک برای کودکان را به تفصیل توضیح خواهیم داد.
پروبیوتیکها برای سلامت دستگاه گوارش کودکان بسیار مهماند. این باکتریهای مفید با تنظیم فلور میکروبی روده، از بروز انواع اسهال باکتریایی، ویروسی، مسافرتی و ناشی از آنتیبیوتیک جلوگیری میکنند. همچنین برای رفع نفخ و کولیک هم بسیار موثرند، مانند قطره پروبیوتیک بیوگایا. بسیاری از نوزادان به دلیل ورود هوا به دستگاه گوارش هنگام شیر خوردن، دچار کولیک میشوند. مصرف قطرههای کولیک با پروبیوتیک این مشکل را برطرف میکند، اما حتما باید زیر نظر پزشک مصرف شود.
پروبیوتیک در چه مواردی نیاز است؟ اگر کودک شما دچار یبوست است، پروبیوتیک میتواند به حل این مشکل کمک کند. چون مصرف قرص پروبیوتیک برای اکثر کودکان سخت است، بیشتر محصولات پروبیوتیک به شکل قطره یا شربت تولید میشوند. کمبود باکتریهای مفید در روده و معده میتواند باعث تجمع گازهای مضر و دردهای شکمی شود. پروبیوتیکها با برقراری تعادل فلور میکروبی، به رفع این دردها و همچنین رفلاکس معده کمک میکنند. از جمله سویههای مفید برای این موضوع میتوان به لاکتوباسیلوس رامنسوس و بیفیدوباکتریوم لاکتیس اشاره کرد.
فواید پروبیوتیک و مواد پروبیوتیک دار
قویترین پروبیوتیکهای طبیعی فواید زیادی برای بدن دارند و کمبود آنها در بدن منجر به بروز بیماریهای مختلفی میشود. از جمله فواید قویترین پروبیوتیک طبیعی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- باکتریهای مفید میتوانند به دیواره روده متصل شوند و در بخشهای مختلف روده کلونی سازی کنند. این امر باعث کاهش مکانهای چسبندگی برای باکتریهای بیماریزا خواهد شد و در نتیجه به بیرون از بدن رانده میشوند.
- پروبیوتیک باعث تولید اسید لاکتیک میشود و از آنجا که اسید لاکتیک موجب کاهش pH روده میشود، بنابراین مانع رشد باکتریهای بیماری زا میشود، چرا که این باکتریها عمدتا در محیطهای قلیایی زندگی میکنند.
- پروبیوتیکها افزایش سطح مواد شیمیایی سیگنالینگ سلولی و اثربخشی سلولهای سفید خون را افزایش میدهند.
پروبیوتیک ها برای افزایش کارآیی دستگاه گوارش موثر و مفید هستند. - خنثی کردن اثرات منفی آنتی بیوتیکها
- راهی برای جذب بهتر مواد مغذی
- مقابله با عفونتها و ویروسها
- مقابله با عفونتهای ادراری
- تقویت سیستم ایمنی
- کاهش دهنده آلرژی
- داشتن دفع راحت
- هضم راحت غذا
پروبیوتیکها را میتوان از برخی منابع غذایی دریافت کرد.
بهترین غذاهای پروبیوتیک چیست و چه فوایدی دارند؟
پروبیتیکها در بسیاری از منابع طبیعی یافت میشوند. اما قویترین پروبیوتیک طبیعی در ماست، کفیر، خیارشور، خامه ترش، پیاز، کلم ترش، مارچوبه و پنیر نرم یافت میشود. مصرف قویترین پروبیوتیک طبیعی سبب میشود تا نه تنها سلامت روده و گوارش شما تضمین شود، بلکه پوست سالمتری داشته باشید و لاغر شوید.
1- قویترین پروبیوتیک طبیعی در ماست. ماست یکی از قویترین پروبیوتیکهای طبیعی است. این ماده غذایی دارای باکتریهای مفید است که می تواند سلامت شما را بهبود بخشد. ماست دارای پروبیوتیک لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس، لاکتوباسیلوس بولگاریکوس و استرپتوکوکوس ترموفیلوس است.
ماست از شیر ساخته شده است که توسط باکتری های مفید، به طور عمده باکتری های اسید لاکتیک و bifidobacteria تخمیر شده است. خوردن ماست با بسیاری از مزایای سلامتی همراه است، از جمله بهبود سلامت استخوان. همچنین برای افراد دارای فشار خون بالا نیز مفید است.
در کودکان، ماست ممکن است به کاهش اسهال ناشی از آنتی بیوتیک کمک کند، همچنین حتی می تواند به کاهش نشانه های سندرم روده تحریک پذیر هم کمک کند.
علاوه بر این، ماست ممکن است مناسب افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز باشد. این به این دلیل است که باکتری بعضی از لاکتوزها را به اسید لاکتیک تبدیل می کند، به همین دلیل است که ماست طعم متفاوتی نسبت به شیر دارد.
با این حال، به یاد داشته باشید که همه ماست حاوی پروبیوتیک زنده نیستند. در برخی موارد، باکتری زنده در طی پردازش کشته شده است.
در میان انواع رایج منابع پروبیوتیک قطعا ماست حاوی ارگانیسمهای زنده یکی از بهترین خوراکیها به شمار میآید. طبق برخی ادعاها ماست تولید شده از شیر بز، گوسفند و گاو بهترین منبع غذایی پروبیوتیک است.
2- پنیر نرم سرشار از مقدار زیادی پروبیوتیک است. پنیر نرم با اسیدیته کم و ذخیره چربی بالا، کمی از میکروب ها را برای حفاظت دستگاه گوارش نگه می دارد. پنیر نرم حاصل از دلمه شیر، میتواند در انواع غذاها، سالادها و ساندویچها مورد استفاده قرار گیرد.
3- خیارشوری که به صورت طبیعی تخمیر شده میتواند غذای پروبیوتیک دار به شمار بیاید. که سرکه در فرآیند تولید آن استفاده نشده باشد. محلول نمک دریا و آب تغذیه مناسبی برای رشد باکتری خوب هستند که منجر به داشتن مزایای گوارشی در خیارشور میشوند.
4-کفیر یک نوشیدنی پروبیوتیک دار تخمیر شده و یک غذای پروبیوتیک دار به حساب میآید که با اضافه کردن دانه های کفیر به شیر گاو یا بز به دست میآید. کفیر یک نوشیدنی بسیار خامه ای و ترش و شبیه به ماست است. این نوشیدنی حاوی لاکتوباسیلوس کوکاسوس و دیگر پروبیوتیک هایی است که در ماست وجود ندارد.
کفیر مقدار زیادی پروتئین، ویتامین B12 و کلسیم به بدنتان میرساند. این نوشیدنی با توجه به ماهیت مغذی و متعادلی که دارد، مصرف آن برای بیماران مبتلا به ایدز، سرطان، هرپس، سندرم خستگی مزمن و دیگر موارد توصیه میشود.
اثر آرامبخش این نوشیدنی بر سیستم عصبی بدن باعث میشود که برای افراد مبتلا به اختلالات خواب و ADHD مفید باشد.
همچنین باید گفت که کفیر به بالا رفتن حرکات روده کمک میکند و زمانی که به طور منظم مصرف شود، نفخ را به مقدار قابل توجهی کاهش میدهد. بر اساس افسانه ها، تاریخچه ساخت کفیر به چوپانهای کوههای قفقاز و قاره آسیا باز میگردد. آنها کشف کردند که شیری که تولید میکنند با تخمیر تبدیل به یک نوشیدنی کف دار میشود.
5- مارچوبه نه تنها سرشار از ویتامین kو فولات است، این میوه همچنین حاوی اینولین بوده و به تکثیر باکتری های خوب در دستگاه گوارش کمک می کند و در نتیجه خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش می دهد.
6- پیاز ماده غذایی غنی از پروبیوتیک است و یک منبع غنی طبیعی از اینولین محسوب میشود. اینولین یک فیبر موجود در رژیم غذایی است و درست مانند نشاسته مقاوم در موز عمل می کند.
7-خامه ترش یکی از بهترین منابع پروبیوتیک طبیعی خامه ترش است که خواص زیادی برای روده دارد. برخی تصور میکنند که خامهها برای سلامتی ضرر دارند؛ در صورتی که خامه ترش پر از فایده برای بدن است.
-
آیا پروبیوتیک برای همه کودکان قابل استفاده است؟
خیر نوزادان نارس و کودکان دارای نقص در سیستم ایمنی یا سرطان نمیتوانند از پروبیوتیک استفاده کنند.
-
چه پروبیوتیکی برای کودکان بهتر است؟
پروبیوتیکهایی که حاوی سویههای Lactobacillus و Bifidobacterium هستند اغلب توصیه میشوند.
-
آیا مصرف قویترین پروبیوتیک طبیعی ضرر دارد؟
خیر به طور عادی ضرر ندارد اما دقت داشته باشید که مصرف هر ماده غذایی بیش از حد انتظار، موجب بروز واکنشهایی در بدن میشود.
-
آیا ماست معمولی هم پروبیوتیک است؟
بله ماست معمولی هم کمی پروبیوتیک دارد چرا که فرآیند تولید ماست از شیر، به کمک باکتریهای مفید انجام میگیرد که درون ماست باقی میمانند.
-
آیا میوه ها هم پروبیوتیک دارند؟
میوهها پروبیوتیک ندارند اما مصرف آنها به بهبود عملکرد پروبیوتیکها کمک میکند.
-
آیا همه افراد میتوانند از قویترین پروبیوتیک طبیعی استفاده کنند؟
خیر همه افراد نمیتوانند. این مواد برای نوزادان، افراد با سیستم ایمنی ضعیف و کسانی که به پروبیوتیک حساسیت دارند ممنوع است.
-
آیا مصرف روزانه مکمل پروبیوتیک ضرر دارد؟
خیر دستور مصرف اصلی این مکملها نیز به صورت روزانه است. به طور کلی، عوارض خاصی برای مصرف پروبیوتیکها گزارش نشده است. با این حال برخی عوارض گوارشی مثل اسهال یا یبوست در کوتاه مدت گزارش شده که مدت کمی دیده شده و زود برطرف میشوند. در صورت بروز عوارض بیشتر، به پزشک مراجعه نمایید.
-
چند بار در هفته باید پروبیوتیک بخوریم؟
بهتر است 3 الی 4 بار در هفته در رژیم غذایی خود محصولات دارای پروبیوتیک داشته باشید.
-
آیا ترشی های صنعتی نیز منبع پروبیوتیک هستند؟
خیر، ترشی های صنعتی به دلیل پاستوریزه شدن منبع پروبیوتیک محسوب نمیشوند.
-
آیا حرارت پروبیوتیکها را از بین میبرد؟
بله گرما و حرارت زیاد پروبیوتیکها را از بین میبرد؛ بهتر است محصولات دارای پروبیوتیک را زیاد داغ نکنید و در حد ولرم شدن حرارت دهید یا به صورت سرد مصرف کنید.
-
آیا لبنیات پاستوریزه پروبیوتیک محسوب میشوند؟
به طور کلی هر محصولی که فرآیند پاستوریزاسیون روی آن انجام شود، دیگر پروبیوتیک نیست. اما برخی لبنیات به صورت اختصاصی پروبیوتیک هستند و روی برچسب محصول درج شده است. میتوانید از آنها استفاده کنید.
